İşlemci, ekran kartı, bellek gibi bileşenlerin çok güç harcaması ve ısınması, kasanın içinceki sıcaklığın artmasına ...
Devamı için tıklayınız.
İşlemci, ekran kartı, bellek gibi bileşenlerin çok güç harcaması ve ısınması, kasanın içinceki sıcaklığın artmasına neden olur ve bu ısı fazlası sistem bileşenlerine zarar verebilir. Farklı boyut, tip ve işlevlere sahip olan fanların temel görevi, kasanın ve içindeki bileşenlerin sıcaklığını belli bir derecede tutmaktır. Aktif soğutma olarak da adlandırılan bu işlem, herhangi bir bileşene ya da kasanın bütününe yönelik olabilir.
Metnin tam hali için tıklayınız.
Metni küçültmek için tıklayınız.
En sık kullanılan fan çeşitleri; kasa fanı, güç kaynağı fanı, işlemci fanı, ekran kartı fanı ve yonga seti (chipset) fanıdır. Bunlar dışında PCI slot, sabit disk ya da CD yazıcı fanları da bulunabilir.
Kasa fanı, kasanın içini havalandırmak için kullanılır. Çünkü, kasada aktif soğutma kullanılıyor olsa bile kimi zaman kasanın içindeki sıcak hava, soğutmanın etkin biçimde gerçekleşmesine izin vermeyebilir. Ön panelden serin havayı çeken bu fanlar sıcak havayı arka taraftan çıkarırlar. Soğutma sistemlerinin en görünür parçaları kasa fanları olduğundan, kimi zaman dekoratif ya da LED ışıklı olabilmektedirler.
Güç kaynağı fanı, hem güç kaynağının hem de kasanın içindeki havanın fazla ısınmasını önlediğinden iki role sahiptir. İki fana sahip güç kaynakları da bulunmaktadır; biri kasanın içindeki sıcak havayı çeken büyük fan, diğeri ise sıcak havayı hızlı bir biçimde kasadan dışarı atan küçük fandır.
CPU, yani işlemci fanları bilgisayarın en fazla güç harcayan bileşenlerinden biri olan işlemcileri soğutmak üzere tasarlanmışlardır. Çoğu zaman işlemciler kendi fanlarıyla gelse de, özellikle hız aşırtma (overclock) yapanlar için daha etkin soğutma yapan fanlar gerekebilir. CPU fanı, işlemcinin takıldığı soket üzerine oturarak işlemcinin ısınmasını engeller. Bu fanlar takılırken, sokete yapışmaları için termal macun gerekebilir. CPU fanlarında genelde hem ısıyı düşürmeye yarayan alüminyum ya da bakır ısı dağıtıcı/emici (heatsink), hem de fan bulunur.
Eskiden kullanılmasına gerek olmayan ekran kartı fanları, günümüzün özellikle üç boyutlu grafik işlemleri ve oyun kartları için tasarlanmıştır ve bir ihtiyaç haline gelmektedir. Bazı ekran kartları işlemciden bile daha fazla ısınabilir. Bu yüzden, etkili biçimde soğutulmaları ve buna uygun fan kullanımı önemlidir.
Fan tercihinde öncelikle aktif soğutmanın nerede gerçekleşeceğini belirlemekte fayda vardır. Fanın bir dakikadaki devir hızı (Revolutions Per Minute/RPM) ve ne kadar hava akımı (CFM) ürettiği, daha etkin soğutma anlamına geldiğinden önemlidir. Ancak, gürültü seviyesini de arttırabilir. Bir işlemci fanı seçerken ise soket uyumuna dikkat edilmesi çok önemlidir.